Termin polski

Angielski odpowiednik

Znaczenie

100BASE-T

100BASE-T

100BASE-T to ogólna nazwa standardów Ethernet przesyłających dane z szybkością 100 Mb/s. Inną nazwą dla nich jest Fast Ethernet,

100BASE-TX

100BASE-TX

100BASE-TX przesyła dane z szybkością 100 Mb/s przez kable typu skrętka.

10BASE2

10BASE2

10BASE2 jest implementacją standardu Ethernet dla okablowania koncentrycznego. Jego szybkość przysyłania danych wynosi 10 Mb/s,
a maksymalna długość odcinka kabla wynosi 185 metrów.

10BASE-T

10BASE-T

10BASE-T jest standardem Ethernet dla okablowania typu skrętka. Szybkość przesyłania danych w tym standardzie wynosi 10 Mb/s,
a maksymalna odległość, na jaką można prowadzić transmisję, to 100 metrów.

32-bitowa tablica alokacji plików

FAT32, File Allocation Table 32

32-bitowy system plików, określający sposób podziału dysku. Zapewnia obsługę większych plików i większych dysków niż FAT. Ma ograniczone możliwości i nie zapewnia zabezpieczeń przed uszkodzeniami.

ActiveX

ActiveX

Zbiót technologii pozwalający budować
i uzywać obiekty za pomocą modelów COM
i DCOM.

Administrator

Administrator

Administrator jest osobą zajmującą się siecią. Rozwiązuje on problemy z połączeniami, instaluje nowe wersje programów, oraz instaluje i konfiguruje sprzęt i oprogramowanie sieciowe. Posiada także specjalne prawa do zasobów w sieci.

Administrator baz danych

DBA, Database administrator

Osoba odpowiedzialna za zaprojektowanie i zarządzanie bazą danych. Do jego obowiązków należą min. Wykonywanie kopii zapasowych, odzyskiwanie danych, tworzenie i modyfikowanie bazy danych.

ADO

Active X Data Objects

Technologia umożliwiająca aplikacji bazodanowej obiektowy dostęp do bazy danych. Technologia ADO zastąpiła starsze technologie: DAO i RDO.

Adres

Address

Adres może wskazywać skrzynkę pocztową, stronę WWW lub komputer w sieci.

Adres IP

IP address

Adres IP jest identyfikatorem komputera w sieci IP. Przykładowy adres IP — 205.112.134.121.

Adres MAC

MAC address

Adres w sieci Ethernet jest także nazywany adresem MAC. Jest to liczba składająca się z 12 liczb szesnastkowych, na przykład 0080001021EF. Ewentualnie liczbę tą może reprezentować 6 liczb szesnastkowych oddzielonych dwukropkami. Adres MAC jest indywidualny dla każdej karty sieciowej, ale nie identyfikuje lokalizacji komputera, jedynie sam komputer.

Adresowanie 2D

2D adressing

Liniowa metoda organizacji pamięci operacyjnej.

Adresowanie 2D

3D adressing

Metoda adresowania komórek pamięci za pomocą matrycy — dostęp do pojedyńczej komórki możliwy jest poprzez numer wiersza i kolumny.

Adresy IP klasy A

Class A IP addresses

Adresy IP klasy A są używane w dużych sieciach. Sieci tej klasy poznaje się po pierwszym oktecie adresu, który przyjmuje wartość od 1 do 126. Sieci klasy A mają 8-bitowy adres sieci.

Adresy IP klasy B

Class B IP addresses

Adresy IP klasy B są zwykle używane w sieciach średniej wielkości. Poznaje się je po pierwszym oktecie adresu posiadającym wartości z zakresu od 128 do 191. Sieci klasy B mają 16-bitowy adres sieci.

Adresy IP klasy C

Class C IP addresses

Adresy IP klasy C są zwykle używane w małych sieciach. Poznaje się je po pierwszym oktecie adresu posiadającym wartości z zakresu od 192 do 233. Sieci klasy C mają 24-bitowy adres sieci.

Adresy IP klasy D

Class D IP addresses

Adresy klasy D nie są używane w sieciach — są to specjalne adresy trybu rozgłoszeniowego.

Adresy IP klasy E

Class E IP addresses

Adresy klasy E, których pierwszy oktet posiada wartości większe niż 233, są używane w celach eksperymentalnych.

AGP

AGP

AGP jest nową technologią opracowaną specjalnie, aby spełnić duże wymagania oprogramowania 3D.

Akcelerator graficzny

Accelerated Graphic Port

Patrz AGP.

Aktywna kartoteka

Active Directory

Baza danych usługi katalogowej oparta na hierarchicznym uporządkowaniu obiektów.

Anonimowy FTP

Anynomous FTP (File Transfer Protocol)

Metoda przesyłania plików pomiędzy dwoma komputerami w sieci Internet. FTP jest protokołem pozwalającym na logowanie do serwerów i przesyłanie plików. Konto Anynomous serwera FTP jest przeznaczone dla wszystkich użytkowników sieci (tak jak konto Guest).

ANSI SQL

ANSI SQL

Standard języka SQL opracowany przez American National Standarts Institute. Obecna wersja nosi nazwę SQL-92.

Apache

Apache, serwer HTTP

Najpopularniejszy serwer WWW typu open source. Zwany również serwerem Apache, Apache httpd lub po prostu Apache.

API, Interfejs Programistyczny

API, Application Programming Interface

Zestaw funkcji tworzących interfejs dla aplikacji. API pozwala uruchamiać różne programy pod systemem operacyjnym Windows.

Aplety

Applets

Miniprogramy, z których składa się oprogramowanie. W węższym znaczeniu programy napisane w języku Java, który mogą być szybko załadowane ze strony WWW i wykonywane w przeglądarce użytkownika

Aplikacja klienta

Client application

Aplikacja klienta jest programem stacji roboczej łączącym się z zasobami innego komputera. Klient może łączyć się z serwerem aplikacji (na przykład serwerem bazy danych) lub z inną stacją roboczą zawierającą określone usługi (na przykład współużytkującą dostęp do Internetu).

Aplikacja serwerowa

Server application

Aplikacja udostępniająca przez sieć swoje zasoby klientom. Taka aplikacja może zostać zainstalowana na serwerze lub na dowolnym komputerze w sieci równorzędnej. Przykładem aplikacji serwerowej jest system zarządzania bazą danych.

Aplikacja systemu MS-DOS

MS-DOS-based application

Aplikacje MS-DOS są napisane specjalnie dla tego systemu. Niektóre z nich działają pod kontrolą systemu Windows, a inne nie.

Aplikacje multimedialne

Multimedia

Są to aplikacje posiadające treść wzbogaconą o dźwięki i obrazy ruchome. Zwykle programami multimedialnymi są programy muzyczne, edukacyjne i gry.

Aplikacje sieciowe

Network applications

Aplikacje sieciowe to aplikacje składające się z dwóch części: klienta i serwera. Cześć serwerowa aplikacji jest instalowana na serwerze sieciowym, a w sieci równorzędnej na komputerze pełniącym funkcję serwera. Część kliencką oprogramowania instaluje się z kolei na pozostałych komputerach w sieci. Klient żąda usług, a serwery żądania te obsługują.

AppleTalk

AppleTalk

Protokół Sieciowy komputerów Macintosh.

ARP

ARP, Address Resolution Protocol

ARP jest jednym z protokołów stosu TCP/IP. Jest on odpowiedzialny za tłumaczenie 32-bitowych adresów IP na adresy fizyczne (na przykład na 48-bitowe adresy Ethernet).

Awaryjny dysk naprawczy

ERD, Emergency Repair Disk

Dyskietka zawierająca informacje o ustawieniach systemu operacyjnego, pomocna w naprawianiu uszkodzonego sektora rozruchowego i plików systemowych.

b/s

bps

Patrz bity na sekundę.

Bajt

byte

Ilość danych zwykle równa jednemu znakowi. Bajt składa się z 8 bitów.

Baza danych

Database

Kolekcja tabel, indeksów i innych obiektów bazodanowych używanych przez jedna lub więcej aplikacji.

Bez przeplotu

noninterlacing

Przeplot to sposób, w jaki monitor odświeża obraz. Monitor wyświetlający obraz w trybie przeplotu, odświeżając obraz, opuszcza co drugą linię, co powoduje, że obraz jest mniej wyraźny. Monitory działające bez przeplotu rysują każdą linię, dzięki czemu ich obraz jest lepszej jakości.

Bezpośredni dostęp do pamięci

Direct Memory Access

Patrz DMA.

Bezpośrednie połączenie kablowe

DCC, Direct Cable Connection

Technika pozwalająca na współużytkowanie zasobów pomiędzy dwom komputerami tylko za pomocą kabla, bez użycia karty sieciowej. Windows 95 i 98 zawierają oprogramowanie pozwalające na utworzenie takiego połączenia.

Biblioteka DLL

Dynamik link library

Plik zawierający skompilowany kod, który może być współóżytkowany przez wiele programów.

BIOS

BIOS, Basic Input/Output System

Zestaw procedur sprzętowych niskiego poziomu pozwalający na przesyłanie danych pomiędzy różnymi komponentami sprzętowymi.

Bit

Bit

Podstawowa jednostka informacyjna przyjmująca wartość 0 lub 1. Komputery operują na liczbach binarnych, czyli na ciągach bitów.

Bity danych

Data bits

Wartość określająca ilość bitów wykorzystywanych do przesłania porcji informacji. Zwykle jest to 7 lub 8.

Bity na sekundę (b/s)

Bits per second (bps)

Jednostka określająca szybkość transmisji szeregowej. Przesłanie pojedynczego znaku wymaga zwykle 10 bitów. Na przykład modem 33.6 przesyła dane z szybkością 33 600 b/s.

Blokowanie

Blocking

Proces polegający na przyznaniu uzytkownikowi wyłącznego dostępu do konkretnego obiektu bazy danych. Uniemożliwia to innym użytkownikom modyfikowanie obiektu.

Brama

Gateway

Sprzęt lub oprogramowanie tłumaczące pomiędzy dwoma różnymi protokołami i zapewniające dostęp do systemu o odmiennej architekturze.

BRI

BRI, Basic Rate Interface

Linie ISDN BRI pozwalają na komunikację z szybkością 64 kb/s.

C

C

Jeden z najważniejszych języków programowania używany do pisania systemów operacyjnych, języków programowania i aplikacji ogólnego przeznaczenia. Ściśle związany z rodziną języków programowania Unix.

C++

C++

Następca C, który został wzbogacony o programowanie obiektowe.

Całkowity

Integer

W matematyce jest to liczba całkowita, bez części ułamkowej, dodatnia bądź ujemna. W wielu językach programowania podstawowy typ danych reprezentujący liczby całkowite.

CD-R, CD-ROM

CD-R, Compact disc recordable

Skrót CD-R oznacza dyski kompaktowe z możliwością jednokrotnego nagrania, idealne do wykonywania kopii zapasowych. Płyty te mieszczą do 870 MB danych.

CD-RW

CD-RW, Compact disc read and write

Napędy CD-RW pozwalają na wielokrotne zapisywanie danych. Musisz jednak używać wraz z nimi specjalnych dysków CD-RW.

CGI

Common Gateway Interface

Protokół komunikacji pomiędzy serwerem WWW i programami generującymi na żądanie strony WWW. Zastępowany obecnie nieco ściślejszą integracją serwera WWW i języków sktyptowych.

CMOS

CMOS, complementary metal — oxide semiconductor

Układ scalony używany do produkcji procesorów i układów pamięci. Urządzenia CMOS działają z dużymi szybkościami i zużywają mało energii. W komputerach PC podtrzymywana bateryjnie pamięć CMOS utrzymuje parametry działania komputera po jego wyłączeniu.

COM

COM

COM jest oznaczeniem portów szeregowych komputera. Do portów COM zwykle są podłączane takie urządzenia jak myszki czy modemy. Komputery mają zwykle dwa porty szeregowe: COM1 i COM2.

COM

Component object model

Technologia umożliwiająca tworzenie obiektów i dostęp do nich programom systemu Windows.

COM+

COM+

Nowa wersja technologii COM, zawierająca wiele funkcji wcześniej niezależnych od technologii COM

command.com

command.com

Interpreter poleceń oraz plik systemowy niezbędny do działania niektórych systemów operacyjnych — DOS oraz Windows 95 i 98. Jest on niezbędny do startu komputera PC.

Compact Disc Read-Only Memory

Compact Disc Read-Only Memory

Patrz CD-ROM.

CORBA

Common Object Request Broker Architecture

Standard dla rozproszonego programowania obiektowego, sponsorowany przez konsorcjum przemysłu komputerowego Object Management Group. CORBA umożliwia komunikację pomiędzy różnymi fragmentami programu, działającymi w różnych komputerach.

CPU

CPU

Patrz procesor główny.

Cyfrowa linia abonencka

DSL, Digital Subscriber Line

DSL jest nowszą technologią pozwalającą na transmisje w obu kierunkach przez linie miedziane, tak jak w przypadku ISDN. Istnieje wiele odmian tej technologii.

Cyfrowa sieć z integracją usług

Integrated Services Digital Network

Patrz ISDN.

Czas dostępu

Access time

Czas dostępu określa szybkość, z jaką dysk potrafi dostarczyć pierwszą porcję danych ze swojej nowej lokalizacji.

Czas rzeczywisty

Real time

Określa właśnie odbywające się zdarzenie. Dobrym przykładem jest rozmowa telefoniczna: gdy rozmawiasz z kimś, dzieje się to w czasie rzeczywistym. Jeżeli zostawisz wiadomość na automatycznej sekretarce, to nie będzie ona odsłuchiwana w czasie rzeczywistym.

Czas życia

TTL, Time to live

Czas przez jaki jest utrzymywany pakiet danych, zanim zostanie usunięty.

Częstotliwość odświeżania

Refresh rate

Częstotliwość odświeżania określa ile razy na sekundę obraz monitora jest odświeżany. Im częściej odświeżany obraz, tym mniej męczy oczy.

Częściowe T1

Fractional T1

Częściowe T1 to część linii T1. Szybkość takiego połączenia jest większa niż ISDN, ale mniejsza niż T1.

DAO

DAO

Metoda dostępu do bazy danych z Visual Basic-a. Technologia DAO została zastępiona przez Active X.

Datagramy

Datagrams

Datagramy to rodzaj pakietów zawierających adres źródłowy i docelowy oraz dane przeznaczone dla hosta docelowego. Każdy datagram zawiera wszystkie informacje wymagane do odnalezienie hosta docelowego.

DCOM

DCOM, Distributet component object model

Wersja technologii COM umożliwiająca dystrybucje obiektów w sieci.

Defragmentator dysków

Disk Defragmenter

Narzędzie, które porządkuje pliki, programy i wolną przestrzeń na dysku.

Demon drukarki wierszowej

LPD, Line Printer Daemon

Program serwera wydruku zgodny z systemem Unix, oczekujący na żądania wydruku LPR i obsługujący kolejkę wydruku LPQ systemu Unix.

DHCP

Dynamic Host Configuration Protocol

DHCP jest protokołem pozwalającym na automatyczne przypisywanie stacjom roboczym adresów IP.

Dial-Up Networking

Dial-Up Networking

Jest to funkcja systemu Windows pozwalająca na używanie modemu do uzyskania dostępu do sieci Internet lub innej sieci zdalnej w celu przesłania danych.

Digital Versatile Disc Read-Only Memory

Digital Versatile Disc Read-Only Memory

Patrz DVD-ROM.

DirectX

DirectX

Biblioteka Windows 9x, NT i 2000 oferująca standardowy sposób tworzenia takich aplikacji jak gry. Programy te dzięki tej bibliotece mają dostęp do sprzętu komputera. Niektóre urządzenia mogę być niekompatybilne z tą biblioteką.

DMA

Direct Memory Access

DMA jest metodą przesyłania danych z pominięciem procesora, na przykład prosto z dysku twardego do pamięci.

DNS

DNS

Patrz Serwer nazw.

Domena

Domain

Podstawowa jednostka replikacji oraz bezpieczeństwa. Składa się z komputerów korzystających ze wspólnej bazy Active Directory.

DOS

DOS, Disk Operating System

Dyskowy system operacyjny istniejący w wielu odmianach: MS-DOS, IBM DOS i innych.

Dostawca Internetu

Internet Service Provider

Patrz ISP.

Dostęp tylko do odczytu

Read-only access

Opcja udostępniania zasobów pozwalająca jedynie na odczyt ich zawartości. To umożliwia otwieranie plików i folderów oraz ich kopiowanie, nie pozwala jednak na tworzenie, modyfikowanie ani usuwanie plików.

Drukarka lokalna

Local printer

Drukarka bezpośrednio podłączona do komputera przez jeden z jego portów.

Drukarka sieciowa

Network printer

Drukarka sieciowa to drukarka, z której korzysta się poprzez sieć.

DVD-RAM

DVD-RAM

DVD-RAM jest wielokrotnie zapisywalną odmianą DVD-ROM. Jeden dysk DVD-RAM potrafi pomieścić do 8,5 GB danych.

DVD-ROM

DVD-ROM, Digital Versatile Disc Read-Only Memory

Napędy DVD-ROM są podobne do napędów CD-ROM, ale posiadają większą pojemność. CD-ROM może pomieścić 870 MB danych, a dysk DVD-ROM 4,7 GB.

Dynamiczne przydzielanie adresów IP

Dynamic Host Configuration Protocol

Patrz DHCP.

Dysk logiczny

Logical drive

Nie jest to fizyczny dysk komputera (urządzenie), ale dysk stworzony na jednej z partycji dysku fizycznego. Posiada on przypisaną literę napędu, na przykład E, F lub G.

Dysk startowy

Boot disk

Dyskietka zawierająca pliki systemowe pozwalające na uruchomienie systemu operacyjnego. Zwykle używana w celach diagnostycznych, lub gdy komputer nie potrafi sam się uruchomić. Parz także dysk systemowy.

Dysk startowy

Startup disk

Dysk startowy to dyskietka zawierająca pliki potrzebne do uruchomienia wiersza poleceń systemu operacyjnego.

Dysk systemowy

system disk

Dyskietka zawierająca określone pliki systemowe pozwalające na uruchomienie komputera. Jest ona na przykład używana, gdy system nie potrafi się sam uruchomić.

Dyskietka startowa

Boot disk

Dyskietka służąca do uruchamiania systemu operacyjnego

Dzielenie na części

partitioning

Termin określający dzielenie dysku na obszary. System operacyjny traktuje partycje na dysku twardym, jakby to były osobne dyski.

Edytor założeń systemowych

System Police Editor

Sieciowy program administracyjny używany w sieciach klient-serwer. Pozwala on konfigurować ustawienie poszczególnych użytkowników, komputerów lub grup tych elementów.

EISA

EISA, Extended Industry Standard Architecture

EISA jest 32-bitowym rozszerzeniem standardowej magistrali ISA.

Ekranowany kabel typu skrętka

STP, Shielded twisted-pair cable

Kabel taki ma folię ekranującą oraz miedziany oplot dookoła par przewodów. Zapewnia on duże szybkości transmisji na duże odległości.

e-mail

e-mail

Patrz poczta elektroniczna.

Emulator PDC

PDC Emulator

Komputer w domenie Windows 2000 odpowiadający za emulację PDC systemu NT 4.0 w środowisku pracującym w trybie mieszanym. W każdej domenie obecny jest co najwyżej jeden emulator PDC.

Ethernet

Ethernet

Ethernet jest protokołem i schematem okablowania przesyłającym dane z prędkością 10 Mb/s. Ethernet może działać w topologii szyny lub gwiazdy.

Etykieta w sieci (netykieta)

Netiquette

Zbiór norm dotyczących zachowania się w sieci.

FAQ, Najczęściej zadawane pytania